Professionals

Perspectiefnota Toekomst Pensioenstelsel

De volgende inkijk in het nieuwe pensioenstelsel is door Staatssecretaris Klijnsma opgeleverd: de Perspectiefnota Toekomst pensioenstelsel.

Deze kent 4 doelstellingen: een toereikend pensioen voor alle werkenden, afschaffen doorsneepremiesystematiek, de nieuwe pensioenovereenkomst en meer keuzevrijheid en maatwerk.

Een toereikend pensioen voor alle werkenden ziet op een drietal aspecten. ZZP-ers moeten meer mogelijkheden krijgen om pensioen op te bouwen, wellicht zelfs met een pensioenplicht. Daarnaast moeten de witte vlekken verder worden teruggedrongen. Dit betreft vooral oproepkrachten en flexwerkers. Maar ook moeten werknemers die teveel pensioen opbouwen ruimte krijgen om én minder pensioen op te bouwen én een deel van het pensioen te gebruiken voor b.v. aflossing/financiering hypotheek.

Vervolgens de afschaffing van de doorsneepremiesystematiek. Gehint wordt op een overgangsperiode van maar liefst 25 jaar, waarbij er dan ongeveer 2% opslag in ‘de pensioenpremie’ moet komen, die – fondsafhankelijk – toekomst aan diegenen die het nadeel hebben bij het afschaffen. Dat zijn gemiddeld genomen de 45-jarigen (en ouder). Zij krijgen dan een deel van de pensioenpremie van de jongeren.

Naast de beoogde buffers in de nieuwe pensioenovereenkomst lijkt mij dit ‘teveel van het goede’ en vooral te ondoorzichtig, hoezeer ook rekenkundig juist. Jongeren, want zij betalen de over te dragen premie zullen hier grote moeite mee hebben. Daarnaast is 25 jaar toch echt te lang. Als dat ook nog eens ‘per fonds’  moet worden uitgedokterd op basis van evenwichtige belangenbehartiging, dan zal dat een zeer complexe excercitie worden.

Ik mis hier nog altijd de ‘fiscale’ invalshoek, immers op basis van de huidige fiscale staffels mág een jongere niet eens zoveel premie betalen. Afgezien van de vraag óf een jonge werknemer wel zoveel premie wil betalen, maar dat kan met meer keuzevrijheid en maatwerk worden opgelost.

Voor wat betreft de nieuwe pensioenovereenkomst wordt verder geborduurd op de SER-verkenning die uitgaat van een individuele pensioenrekening met een collectieve buffer. Daarover schreef ik al dat de discussie hoe die buffer te vormen en wanneer aan te spreken, net zoveel discussie zal opleveren als de dekkingsgraad (en het korten/niet indexeren van pensioen).

De keuzevrijheid en het maatwerk zijn de makkelijkste. Minder/geen premieinleg en het aanwenden van pensioen voor andere zaken, zoals financiering/aflossing hypotheek, meer hoog/laag en een eenmalige lumpsum zijn voor de hand liggende opties. Hier mis ik uiteraard de concretisering.

Tot slot zijn de argumenten voor de  houdbaarheid van de verplichtstelling van bedrijfstakpensioenfondsen inmiddels flinterdun: acceptatieplicht is er ook op grond van de Wet Medische Keuringen bij alle pensioenovereenkomsten, handhaving van een gelijke premie is alleen relevant als dat ook een gelijke pensioenopbouw betekent (hetgeen in een individueel systeem juist niet het geval is). Alleen een vorm van een collectief buffer of risicodeling blijf dan over. Los van de vraag of die überhaupt gewenst is.

Een zeker interessante nota, waarbij wel als kritiekpunt wederom blijft dat het teveel blijft bij plannen en dat de tijd nu echt aangebroken is om zaken daadkrachtig en concreet te maken Echter, dat gaat het huidige kabinet niet meer doen. Eerst vanaf 2020 zullen de geschetste mogelijkheden dus echt kunnen. Dat is jammer.

Over Theo Gommer

Mr J. Theo Gommer MPLA (1966) is managing partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg, waar hij tevens directeur van het Wetenschappelijk Bureau is. Daarnaast is hij advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten, manager van de Visitatie Commissie Pensioenfondsen (www.visitatiecommissie.nl) en voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen. Verder is hij actief als inleider/docent en vaste columnist voor De Telegraaf (www.overgeld.nl). Tot slot is hij hoofdredacteur van het vakblad PensioenAlert.

Bekijk alle artikelen op pensioenweblog van Theo Gommer

Reageer op dit bericht

Uw e-mail adres wordt niet op de site getoond.